Uzyskanie użyczenie gruntów na cele budowlane

Podstawowym zbiorem unormowań, które regulują gospodarowanie gruntami pokrytymi wodami powierzchniowymi w polskim prawodawstwie jest ustawa z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne (Dz. U. z 2015 poz. 469 ze zm.).

Przez grunty pokryte śródlądowymi wodami powierzchniowymi oraz morskimi wodami wewnętrznymi rozumie się grunty tworzące dna i brzegi cieków naturalnych, jezior oraz naturalnych zbiorników wodnych, w granicach linii brzegu. Linia brzegu stanowi zarówno fizyczną jak i prawną granicę gruntów zgodnie z normami ustawy Prawo wodne. Stanowi zarazem granicę gruntów pokrytych wodami, czyli określa przestrzeń, w której zwykle zawiera się woda cieku – koryto właściwe.
Prawa właścicielskie w stosunku do tych gruntów przysługują wyłącznie Skarbowi Państwa. Jak stanowi art. 14 ust. 1 „Grunty pokryte wodami powierzchniowymi stanowią własność właściciela tych wód” Art. ten wiąże prawo własności wody z prawem do gruntu nią pokrytego.

Grunty te są szczególnym zasobem nieruchomości Skarbu Państwa, do którego nie stosuje się ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 poz. 2147 ze zm.), która jest podstawowym aktem regulującym gospodarowanie nieruchomościami Skarbu Państwa w polskim systemie prawnym. Udostępnienie tego mienia możliwe jest wyłącznie w formie umowy użytkowania, na mocy art. 20 ustawy Prawo wodne, który pozwala na skuteczne udostępnienie gruntu pokrytego wodami m.in. do prowadzenia działalności gospodarczej, zapewniając zachowanie wymogów ustawowych wynikających ze specyfiki wód i gruntów nimi pokrytych.

Zarządzanie gruntami pokrytymi wodami płynącymi zależne jest od wykonywania praw właścicielskich do wody zgodnie z art. 14 ust. 3 ustawy Prawo wodne. W stosunku do wód istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa ustawodawca w art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo wodne wskazał marszałka województwa. Dyrektor WZMiUW w Warszawie w imieniu Marszałka Województwa Mazowieckiego prowadzi czynności związane z wykonywaniem praw właścicielskich w stosunku do gruntów pod tymi wodami, z wyłączeniem oddawania ich w użytkowanie czy użyczenie. Daje to prawo Dyrektorowi WZMiUW w Warszawie do wydawania uzgodnień w zakresie warunków technicznych zajęcia takowej nieruchomości. Warunkiem oddania w użytkowanie ww. gruntów jest posiadanie przez użytkownika pozwolenia wodnoprawnego (jeżeli jest ono wymagane przepisami prawa).

Czynności oddawania gruntów w użytkowanie czy użyczenie zostały zastrzeżone do kompetencji Marszałka Województwa Mazowieckiego, który to zgodnie z procedurą postępowania zawiera umowy użytkowania gruntów pokrytych wodami, jako jedynej ustawowej formy. Po przedłożeniu przez Inwestora wymaganych dokumentów, sporządzany jest projekt umowy użytkowania.

W zakresie oddawania gruntów w użyczenie czy użytkowanie zawiera się również wyrażenie zgody na dysponowanie gruntem pokrytym wodą płynącą na etapie występowania przez Inwestora z wnioskiem o pozwolenie na budowę.